Κυριακή, 19 Μαΐου 2019

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΡΜΑΚΕΛΗΣ, Ο ΓΛΥΠΤΗΣ







Ο Γιάννης Παρμακέλης 


Ο Γιάννης Παρμακέλης ως γλύπτης κάθε φορά καθρεφτίζει την εποχή του. Αρχικά ενδιαφέρθηκε για τις παραδοσιακές μορφές γλυπτικής αργότερα το επίκεντρο της γλυπτικής έγινε ο άνθρωπος και στην πορεία στράφηκε σε αφαιρετικές κατευθύνσεις με τη χρήση γεωμετρικών σχημάτων και τη δημιουργία πολύχρωμων κατασκευών από βιομηχανικά υλικά.

Έτσι, επινόησε νέες φόρμες, μιας εντελώς αυτόνομης γλυπτικής έκφρασης. Ειδικότερα στα τελευταία του έργα άφησε πίσω τον κόφτη, την πρέσα και το τρυπάνι και δούλεψε με ακτίνες laser! 

Ο Παρμακέλης μιλώντας για την πορεία του λέει, «Η τέχνη συνεχώς σε πηγαίνει κάπου. Κάθε έργο το δουλεύω περισσότερο στο μυαλό μου και λιγότερο στην πράξη. Όπως εμπνεύστηκα από τη φύση, έτσι στη συνέχεια χρησιμοποίησα τα βιομηχανικά υλικά αποδίδοντας στα έργα μου το τεχνολογικό παρόν».

Η ζωή του
Ο Γιάννης Παρμακέλης γεννήθηκε το 1932 στο προάστιο Κασταμπά του Ηρακλείου της Κρήτης  αλλά κατάγεται από την Πέργαμο της Μικράς Ασίας. (1) 
Όσο θυμάται τον εαυτό του ο Παρμακέλης έκανε σχέδια και γλυπτική. Όπως λέει ο ίδιος, Γεννήθηκα γλύπτης! Το 1952 έδωσε εισαγωγικές εξετάσεις στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Σχεδίασε τότε το κεφάλι από ένα άγαλμα της θεάς Δήμητρας κι αυτό του εξασφάλισε την είσοδό του στον κόσμο της τέχνης. Οι δάσκαλοι του μεταξύ των άλλων ήταν ο Γιάννης Μόραλης και ο Γιάννης Παππάς.
Τίτλος του Έργου: Συνύπαρξη 
 βρίσκεται στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό Διονύσου 

Από το 1961 έως το 1965 συνέχισε τις σπουδές του με υποτροφία στην Εcole des Beaux-Arts στο Παρίσι. Δάσκαλοί του ήταν οι διάσημοι γλύπτες Ossip Zadkine και ο Couturier. Οι καθηγητές του ήθελαν να μείνει στο Παρίσι, αλλά ο Παρμακέλης είχε αποφασίσει να γυρίσει στην Ελλάδα. 

Το 1974 έκανε την πρώτη έκθεση στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών (2) με θέμα Μάρτυρες και θύματα —μια δημόσια καταγγελία κατά της δικτατορίας.
Η γλυπτική του τότε έχει ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα

Δίδαξε για ένα μικρό χρονικό διάστημα στη Σχολή Καλών Τεχνών στο εργαστήριο γλυπτικής του Γιάννη Παππά. Από το 1968 έως το 1976 δίδαξε ελεύθερο σχέδιο στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο (Δοξιάδη) στις Σχολές Διακοσμητών. Επίσης, δίδαξε γλυπτική στη σχολή ζωγραφικής Βακαλό από το 1995 έως το 1999. 



Δημόσιοι χώροι και έργα τέχνης
Ο Παρμακέλης έχει διαμορφώσει με τη γλυπτική του αρκετούς δημόσιους χώρους με συνθέσεις μνημειακών διαστάσεων, κυρίως σε χαλκό.  Όπως λέει χαρακτηριστικά σε συνέντευξη του για τους δημόσιους χώρους, «Ένα σύγχρονο γλυπτό τοποθετημένο στο χώρο, στον ελεύθερο χώρο, σωστά διαμορφωμένο, είναι το φθηνότερο πολιτιστικό μέσο. Εκπέμπει μηνύματα, λειτουργεί συνεχώς και είναι προσβάσιμο σε όλους, χωρίς ωράριο και εισιτήριο, φτάνει μόνο να υπάρχει. Ειδικά σε μια χώρα σαν την Ελλάδα όπου γεννήθηκε και άνθησε η γλυπτική, σε μια χώρα με το ανάλογο φως, το κατάλληλο περιβάλλον και την ανάλογη ιστορία, η γλυπτική έπρεπε να παίζει τον ρόλο της. Ένα γλυπτό στο χώρο, πολλά γλυπτά στο χώρο, είναι στην ουσία ένα Μουσείο. Το πιο φτηνό και λειτουργικό Μουσείο, όσον αφορά τη σχέση της γλυπτικής με τον άνθρωπο».


 Ο Αισχύλος στο Δήμο Ελευσίνας 1977
Τα έργα του βρίσκονται σε όλη την Κρήτη, σε όλους τους νομούς και σε όλες τις πόλεις της Κρήτης, καθώς και σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα. Από το νοτιότερο μέρος της Αμιρά Βιάννου – Μνημείο εκτελεσθέντων της επαρχίας Βιάννου από τους Γερμανούς της Κατοχής και καταλήγουν στη Βόρεια Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Καβάλα. 


Μνημείο Μικρασιατικού Ελληνισμού  2014




Τα γλυπτό του Μικρασιατικού Ελληνισμού είναι από ορείχαλκο και αλουμίνιο, η διαμόρφωση του χώρου, μαζί με το αρχιτεκτονικό, συνθέτουν, δημιουργούν ένα σύνολο, ένα έργο τέχνης γλυπτικής, που με τη σιωπή του διαμαρτύρεται, για τα λάθη που προκάλεσαν την καταστροφή του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Το ιστίο-πανί, συμβολίζει τη βίαιη διαφυγή μέσω της θάλασσας. 



  «Ερωτόκριτος και Αρετούσα», 
στην Πλατεία Κορνάρου, Ηράκλειο Κρήτης 


Είναι η προτομή του  Σταύρου Καλλέργη,  ένας από τους προδρόμους του σοσιαλιστικού κινήματος, στην Κρήτη. Η προτομή είναι στημένη στο χώρο του πατρικού του Καλλέργη, λίγο έξω από το Πέραμα Μυλοποτάμου νομού Ρεθύμνου.  


Από την έκθεση του με τίτλο: Άλογα και αναβάτες 2000-2012. 

Ο Παρμακέλης είχε την επιθυμία να σχεδιάζει, να σμιλεύει διάφορα υλικά και να γεμίζει τα περιθώρια των τετραδίων του με άλογα –«το ζώο που εκείνη την εποχή ήταν σύμμαχος και φίλος μας». 

Οι πλούσιοι τόνοι του μπλε και του κόκκινου ζωντανεύουν τα σχήματα και μπορείς να αισθανθείς τη νοσταλγία και την ευαισθησία.
Ο Παρμακέλης συνέχισε με διαφορετική τεχνική και διερεύνησε την άλλη όψη του πραγματικού. Πρόκειται, όπως ο ίδιος  τονίζει, για μία έκφραση που συνδυάζει γλυπτική και χρώμα. Δούλεψε ασταμάτητα με ετερόκλητα υλικά: μέταλλο, ξύλο, αλουμίνιο, ορείχαλκο και μάρμαρο οικειοποιούμενος βασικά ελληνικά χρώματα, όπως το κόκκινο, το μπλε, το άσπρο και τους ενδιάμεσους τόνους.


 Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών
Στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών ανακαλύψαμε, προς έκπληξή μας, δύο έργα του Γιάννη Παρμακέλη.  

Ο γλύπτης δημιούργησε μια σύνθεση για τον οικογενειακό τάφο του Ανδρόπουλου, που αποτελείται από  ένα  μεταλλικό, πανύψηλο μαύρο σταυρό και ένα ανάγλυφο άγγελο.


τμήμα 14/219.  Έτος κατασκευής 1984.



Η υπογραφή του Παρμακέλη.

Το γλυπτό στον οικογενειακό τάφο του Γουλανδρή είναι από την σειρά «Μάρτυρες και Θύματα». Είναι κατασκευασμένο από ορείχαλκο και αναπαριστά μία ανδρική μορφή. Με το γλυπτό αυτό «θέλει να αποδώσει τιμές σε όλους τους άγνωστους ανθρώπους οι οποίοι χωρίς να σκεφτούν προσωπικό κόστος και θυσίες, συνέβαλαν στην πρόοδο της ανθρωπότητας». (3) 


Τμήμα Πολυτελείας αριθ. 59
O Γιάννης Παρμακέλης, αναγορεύθηκε Ακαδημαϊκός τον Νοέμβριο του 2011 από την ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα γλυπτικής που κατείχε ο δάσκαλός του στην Α.Σ.Κ.Τ., Γιάννης Παππάς. 
Σήμερα ζει στην Κρήτη. 


Πηγές:
https://artic.gr/h-nea-douleia-tou-gianni-parmakeli/
https://glypto.wordpress.com/
http://www.kathimerini.gr/471958/article/politismos/arxeio-politismoy/giannhs-parmakelhs-h-glyptikh-phgaze-apo-mesa-moy
http://www.academyofathens.gr/el/members/parmakelis
https://artic.gr/h-nea-douleia-tou-gianni-parmakeli/
Υποσημειώσεις:
(1) Ο ακαδημαϊκός, Άγγελος Δεληβορριάς, μιλώντας για την αποτίμηση τη γενιά του μεσοπολέμου είπε, «Ήρθε ένας καινούργιος κόσμος στην Ελλάδα. Από τη μια ήταν ένα από τα βαρύτερα τραύματα του τόπου μας, από την άλλη μεριά γονιμοποίησε εσωτερικές δυνάμεις με έναν τρόπο πραγματικά πρωτοφανή. Δηλαδή ο κόσμος που ήρθε από κει, οι πρόσφυγες και η σταδιακή ένταξη τους μέσα στην αστική κοινωνία, του Ελληνικού χώρου, είναι ένα φαινόμενο εντυπωσιακό δείγμα της Ελληνικής ιδιοφυΐας — της πνευματικής, της αισθητικής & της συναισθηματικής ιδιοφυΐας αυτού του τόπου».  Υπάρχουν πολλά παραδείγματα των ανθρώπων του μεσοπολέμου όπως π.χ. η Φρόσω Ευθυμιάδη- Μενεγάκη, ο Δημήτρης Πικιώνης, ο Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, ο Βασίλης Τσιτσάνης κ.α.

(2) Ο κ. Παρμακέλης έχει παρουσιάσει γλυπτά του σε πολλές ατομικές εκθέσεις και πολύ περισσότερες ομαδικές, από τις οποίες μπορούν να μνημονευθούν η 7η Πανελλήνιος του 1965, η Μπιενάλε Αλεξανδρείας, και αυτή του 1965, η Διεθνής Έκθεση Συγχρόνου Γλυπτικής στο Παρίσι, Μουσείο Ροντέν, του 1966, η 9η Πανελλήνιος του 1967 και την ίδια χρονιά η Μπιενάλε του Σάο Πάολο, το 1971 η Μπιενάλε της Βουδαπέστης, η Ομαδική στο Παρίσι στο Grand Palais το 1980, η Διεθνής Έκθεση Πλαστικών Τεχνών στο Βουκουρέστι το 1983, η αναδρομική του 1992 στην Πινακοθήκη Πιερίδη, η αναδρομική του 1994 στο Δήμο Καλαμάτας και άλλες ακόμη. Από το 1975 έχει φιλοτεχνήσει 75 μετάλλια, όπως το "Δημοκρατία σε ασήμι" και 12 μετάλλια του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Επίσης, έχει τιμηθεί με 20 πρώτα και δεύτερα βραβεία σε πανελλήνιους διαγωνισμούς.
(3) Το πρωτότυπο γλυπτό βρίσκεται στο Δήμο Ν. Καζαντζάκης.

Σάββατο, 4 Μαΐου 2019

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ, Ο Λυρικός Ποιητής


1884 - 1951




Τμήμα 18/1Α


Στην παρέα των ποιητών του Α΄ Νεκροταφείου κείτεται μια μυθική φυσιογνωμία. Μέσα στη ζωή του γεύτηκε τα πλούτη και την φτώχεια.  Κάποιοι τον είχαν χαρακτηρίσει εγωκεντρικό αλλά ήταν και μεγαλόψυχος. Ο ποιητής είναι ο Άγγελος Σικελιανός.  
Είναι εκείνος, ο οποίος εγκαινίασε μια νέα ακολουθία των λέξεων και επηρέασε 20-25 χρόνια αργότερα το κλίμα και τους ρυθμούς της ποίησης του Σεφέρη και του ΕλύτηΕίναι εκείνος που μαζί με την Εύα Πάλμερ οραματίστηκαν τη Δελφική ιδέα.
                                                             
Ο Άγγελος Σικελιανός σε νεαρή ηλικία
Η ζωή του

Γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1884 στην Λευκάδα και ήταν το μικρότερο παιδί του Ιωάννη, του καθηγητή των Γαλλικών και της Χαρίκλειας Στεφανίτση.
Το 1901 ο Σικελιανός γράφτηκε στη Νομική Σχολή χωρίς ποτέ να την τελειώσει γιατί η καρδιά του ήταν δοσμένη στη λογοτεχνία. Μελέτησε τον Όμηρο, τον Πίνδαρο τους Ορφικούς και τους Πυθαγόρειους λυρικούς ποιητές, τους φιλοσόφους Πλάτωνα, τον Αισχύλο αλλά και την Αγία Γραφή.
Δοκίμασε τη Νέα Σκηνή του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου όπου συμμετείχε ως ηθοποιός. Το 1902 δημοσίευσε το πρώτο ποίημα του το οποίο δημοσιεύτηκε στα λογοτεχνικά περιοδικά Διόνυσος και Παναθήναια.
Το 1906 γνωρίζει την μοναδική Εύα Πάλμερ.


Η Εύα Πάλμερ. Τα κόκκινα μαλλιά της χύνονται σαν ένας καταρράκτης μέχρι τις φτέρνες της και το ρόδινο ανοιχτό δέρμα της ήταν γεμάτο φακίδες.

Πλούσια, Αμερικανίδα και όμορφη. Τη γνώρισε στης αδελφής του, στης Πηνελόπης το σπίτι. Η Πηνελόπη ήταν παντρεμένη με τον αδελφό της Ισιδώρας Ντάνκαν και φιλοξενούσαν τότε την Εύα Πάλμερ η οποία σπούδαζε στο Παρίσι Ελληνική αρχαιολογία και χορογραφία. Όλοι φορούσαν ρούχα από υφάσματα που είχαν υφάνει οι ίδιοι και χειροποίητα σανδάλια μιμώντας έτσι το ντύσιμο των αρχαίων Ελλήνων. Η Εύα ήταν κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερη του δηλαδή 32 ετών ενώ ο Σικελιανός μόνο 22. Ωστόσο, και οι δύο μοιράζονταν την ίδια άποψη για τον κόσμο και την τέχνη. Οι συζητήσεις με την Εύα Πάλμερ ήταν η μαγιά για τη Δελφική ιδέα: να φέρουν διαφορετικούς ανθρώπους μαζί και με μέσο την τέχνη να διαδώσουν το μήνυμά  της αρμονίας ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικών εθνικών, θρησκευτικών και πολιτικών πεποιθήσεων. 
Η Εύα Πάλμερ ζήτησε να παντρευτούν αλλά εκείνος αρχικά αρνήθηκε.
Ο Σικελιανός έφυγε για την Αίγυπτο όπου έγραψε μέσα σε μια εβδομάδα τον Αλαφροΐσκιωτο.
Η καρδιοχτυπημένη Πάλμερ ζήτησε από τους γονείς του Σικελιανού να μείνει μαζί τους. Όταν επέστρεψε ο Σικελιανός από την Αίγυπτο τη βρήκε στο πατρικό του. Το 1907 φεύγουν για Αμερική να γνωρίσει την μητέρα της και παντρεύονται. Το 1909 δημοσιεύθηκε το ποίημα Αλαφροϊσκιωτο, το οποίο έκανε μεγάλη αίσθηση στους λογοτεχνικούς κύκλους.
Ὕπνος ἱερός, λιονταρίσιος,
τοῦ γυρισμοῦ, στὴ μεγάλη
τῆς ἀμμουδιᾶς ἁπλωσιά.
Στὴν καρδιά μου
τὰ βλέφαρά μου κλεισμένα·
καὶ λάμπει, ὡσὰν ἥλιος, βαθιά μου... 
(απόσπασμα)

Με τον Αλαφροϊσκιωτο ανοίγει καινούργιους δρόμους στη δομή της ποίησης αλλά και για την αντίληψη του κόσμου. Σύμφωνα με τον καθηγητή Νάνο Βαλαωρίτη «η συνεχής νύξη στην ερμητική φιλοσοφία πλεγμένη με την φυσιολατρική έφεση αποτελεί ένα μόνιμο μοτίβο στην ανάπτυξη του έργου του».


Ο Γλαύκος ο γιος του.


Το 1910 το ζευγάρι κτίζει το εξοχικό σπίτι τους στις Συκιές Κορινθίας.

Ο Σικελιανός γνωρίζει τον Καζαντζάκη και ταξιδεύουν στον Άγιον Όρος, στην Ολυμπία, στις Μυκήνες, στο Μύστρα, στους Δελφούς και στη Μονή Μεγάλου Σπηλαίου. Οι συζητήσεις τους περιστρέφονται στην ιδέα να ιδρύσουν ένα πνευματικό κοινόβιο. Ενώ είχαν αποφασίσει να πάνε μαζί στα Ιεροσόλυμα και στη Ρωσία χώρισαν οι δρόμοι τους — διαφώνησαν — και ο Σικελιανός επισκέπτεται μόνος του την Ιερουσαλήμ.


Ο Καζαντζάκης και ο Σικελιανός

Το 1917-1919 γράφει το Μήτηρ Θεού και το 1920 το Πάσχα Ελλήνων

Και ιδές ανθοί ανεπάντεχοι, δαφνόδεντρα και βάγια
στης γης αν ευωδάγανε τα ευλογημένα πλάγια
φλόγα γαλάζια ανάβρυζε, πήδαε πύρρη διχάλα,
και μιαν ακοίμητη δροσιά κινούσαν, να με ζώνει 
(απόσπασμα από Μήτηρ Θεού)
Μετά από το 1922 στην ουσία εγκαταλείπει την ποίηση και γράφει πλήθος δοκιμιακών κειμένων με κύριο άξονα τη Δελφική προσπάθεια. Παράλληλα χτίζουν διώροφη οικία, με την επίβλεψη της Εύας, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο με θέα τον Παρνασσό, την κοιλάδα της Άμφισσας και τη θάλασσα.



Το σπίτι του Άγγελου και της Εύας στους Δελφούς

Τι ήταν η Δελφική Ιδέα;
Η Δελφική ιδέα ήταν η παγκόσμια ένωση των πνευματικών δυνάμεων με κέντρο και ομφαλό του κόσμου τους Δελφούς. Οι Δελφικές γιορτές πραγματοποιήθηκαν χάρη στην οικονομική υποστήριξη της Εύα Πάλμερ αλλά όχι μόνον. Οι Ευρωπαίοι μαθαίνουν για πρώτη φορά ότι οι σύγχρονοι Ελληνες έχουν πνευματική και καλλιτεχνική ζωή. Ένας πυρήνας ανθρώπων αγκάλιασαν την προσπάθεια η Αγγελική Χατζημιχάλη, ο Σίμος Καρράς η Έλλη Παπαδημητρίου, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Δημήτρης Πικιώνης, ο Φιλοκτήτης Οικονομίδης. Η δεύτερη διοργάνωση έγινε τον Μάιο του 1930 τούτη τη φορά με τη χορηγία εύπορων Αθηναίων όπως η Έλενα Βενιζέλου και η οικογένεια Μπενάκη.
Για τις πρωτοβουλίες αυτές, το 1929, η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε αργυρό μετάλλιο για τη γενναία προσπάθεια αναβίωσης των δελφικών αγώνων. 


Η αφίσα των Δελφικών Εορτών

Όμως οι διάφορες δυσκολίες που ακολούθησαν και τα μεγάλα οικονομικά χρέη που δημιούργησαν οι διοργανώσεις οδήγησαν στην πώληση του σπιτιού στις Συκιές και ανάγκασαν την Πάλμερ να γυρίσει στην Αμερική με τον γιο τους.  Ο γάμος τους  λύθηκε το 1934. (1) Ερημώνει και το σπίτι στους Δελφούς. (2) 
Η αποτυχία καθιέρωσης των Δελφικών γιορτών απογοητεύει τον Σικελιανό.


Σήμα κατατεθέν του Άγγελου Σικελιανού: Η κάπα του. 

Το 1934 ο Υπουργός Παιδείας Ιωάννης Μακρόπουλος προτείνει στη Βουλή τον Δελφικό Νόμο το οποίο προβλέπει ένα πολυμελές συμβούλιο και τα ονόματα του Άγγελου Σικελιανού και της Εύα Πάλμερ συμπληρώνουν τον κατάλογο. Ωστόσο, οι ανίσχυρες κυβερνήσεις της χώρας και η δαιδαλώδη γραφειοκρατία ματαιώνει κάθε ελπίδα.
Από το 1933 μένει κατ΄ εξοχήν δίπλα στη Μονή Φανερωμένης στη Σαλαμίνα.
Το 1935 δημοσιεύει το ποίημά του Η Ιερά Οδός, στου Όσιου Λουκά το Μοναστήρι και στο Έρημο χωράφι εκεί στη Σαλαμίνα και Γιατί βαθιά Δόξασα.
Το 1938 το Βασιλικό Θέατρο σε συνεργασία με την Ελληνική Περιηγητική Λέσχη οργάνωσε εκδρομή που δόθηκε παράσταση στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου την Ηλέκτρα του Σοφοκλή. Συμμετείχαν οι Κατίνα Παξινού, Ελένη Παπαδάκη. Το 1938 προτείνει να δημιουργηθεί Ανεξάρτητο Πανεπιστήμιο στους Δελφούς με γνωστικό αντικείμενο τις ανθρωπιστικές, ηθικές και καλλιτεχνικές σπουδές και την άμεση σύνδεση του με τα επιτεύγματα του λαϊκού πολιτισμού. 

Το 1938 γνωρίζει την Άννα Καραμάνη. Ένας έρωτας μεγάλος!



«Είσαι Δική μου, είμαι Δικός Σου! Αυτό μονάχα με γεμίζει, αυτό μονάχα με στυλώνει, αυτό μονάχα με κρατάει στη γη! Οι ρίζες του είναι μας είναι μπλεγμένες κάτου από το χώμα κι ολοένα μπλέκονται και σμίγουνε κι αναζητιόνται και τυλίγονται και πιάνονται κι ένας χυμός μονάχα ανηφορίζει βουίζοντας στις φλέβες μας κι ένας καημός ανοίγει αδιάκοπα σ’ αυτό το χωρισμό την αγκαλιά μας! Α, πώς δουλεύει μέρα – νύχτα μέσα μου, στο σώμα μου όλο, από τα νύχια στην κορφή, αυτή η αδιάκοπη αναζήτηση του νου μου για το νου Σου, των ματιών μου για τα μάτια Σου, της πνοής μου για την πνοή Σου, των ριζών μου για τις ρίζες Σου. Ούτε δευτερόλεπτο δεν σταματά η αδιάκοπη, η ακοίμητη αίσθησή της. Και μήτ’ έχω μέσα μου άλλη αίσθηση ζωής! Να Σε ζητώ μ’ όλες τις ίνες μου όλες τις στιγμές, να κολυμπάω αντίστροφα στο ρέμα της απόστασης για να Σε ‘γγίξω. Αυτή είναι τώρα η φοβερή, η ακοίμητη, η απόλυτη ζωή μου. Και θα τη ζήσω, όσο που ρίζες, κλώνοι και κορμός θα γίνουν αιώνια Ένα κι η πνοή του Σύμπαντος στα φρένα μας μια μόνη Μουσική…».

Το 1939 του απονεμήθηκε το Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο για το σύνολο του ποιητικού του έργου. 
Ο Σικελιανός και η Καραμάνη παντρεύονται το 1940. Τα δύσκολα χρόνια της κατοχής βρίσκει και τον Σικελιανό σε δύσκολη οικονομική κατάσταση. Πουλάνε τα αντικείμενα του σπιτιού προκειμένου να επιβιώσουν. Το 1942 μετακομίζουν στην Αίγινα και μένουν μαζί με τον Καζαντζάκη. Μετά από πολλά χρόνια απομάκρυνσης ανανεώνεται η φιλία τους.
Εκεί γράφει το Μέγιστον Μάθημα και Ο Δαίδαλος στην Κρήτη. Εντάχθηκε στην Αριστερά αλλά για τον εμφύλιο είχε εκφραστεί ότι ήταν μια κατάρα για τον τόπο… Εγώ νιώθω σαν παιδί μου τον Ελληνικό λαό και σαν τη μάνα του Σολομώντα... δεν δέχομαι να το χωρίσω σε δεξιό και αριστερό.
Η Εύα Πάλμερ του συμπαραστέκεται ψυχικά και οικονομικά από την Αμερική όπως και ο μεγάλος φιλέλληνας, Οκτάβιος Μερλιέ του Γαλλικού Ινστιτούτου ανέλαβε την έκδοση των τραγωδιών του και μετάφρασε βιβλία του καθώς και ο Γιώργος Κατσίμπαλης μέσα από την Αγγλοελληνική Επιθεώρηση προβάλλει το έργο του και βοηθούν τον ποιητή.



Ο Σικελιανός στη κηδεία του Κωστή Παλαμά
Εκεί, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών ενώπιον των Γερμανών, στην κηδεία του Κωστή Παλαμά, (27/2/1943) απήγγειλε ο Άγγελος Σικελιανός με τη βαθιά φωνή του το συγκλονιστικό ποίημα:
Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα, πέρα ως πέρα,
Βόγκα Παιάνα! Οι σημαίες οι φοβέρες,
στης Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε τον αέρα!
Σ΄αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα!

Ο Κρόνος τρώει τα παιδιά του
Το 1946 το όλο και αυξανόμενο κύρος του στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό φέρνει την υποψηφιότητα του Σικελιανού για το βραβείο Νόμπελ. Εκείνη τη χρονιά ο Καζαντζάκης μαζί με τον Σικελιανό υποδέχονται τον Paul Eluard στην Αθήνα ο οποίος θα εκφωνήσει ομιλία για τον Σικελιανό στο Γαλλικό Ινστιτούτο.
Ο ίδιος κινητοποιεί κι άλλες προσωπικότητες των γραμμάτων (Ευρώπη και Αμερική) υπέρ της βράβευσης του Σικελιανού για το Νόμπελ. Όμως στην Ελλάδα ξεκινούν αντιδράσεις και συστηματική υπονόμευση του Σικελιανού και του Καζαντζάκη την οποία υποψηφιότητα είχε προτείνει η Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών.
Η Κυβέρνηση Τσαλδάρη μέσω του Έλληνα πρεσβευτή τορπιλίζει την υποψηφιότητα με το πρόσχημα ότι έτσι θα βραβευόταν η αριστερά στην Ελλάδα. Ξαναπροτείνεται για βραβείο Νόμπελ αλλά η τότε κυβέρνηση με πρωταγωνιστή τον Σπύρο Μελά αντιδρά και προκειμένου να πετύχει τον σκοπό του, ο ίδιος μεταβαίνει στην Σουηδία ως επίσημος εκπρόσωπος των γραμμάτων της Ελλάδος, με αποκλειστικό σκοπό να αποτραπεί η βέβαιη απονομή στον Σικελιανό και του Καζαντζάκη.
Στις 4 Ιουνίου 1951 από λάθος της οικιακής βοηθού του— αντί  να πιει  το φάρμακό του πίνει απολυμαντικό— με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρά εγκαύματα στα αναπνευστικά του όργανα. Στις 19 Ιουνίου 1951 αφήνει την τελευταία του πνοή στην κλινική «Η Παμμακάριστος» της Αθήνας.


Γλύπτης: Γιάννης Παππάς
Η Εύα Πάλμερ επέστρεψε στην Ελλάδα την άνοιξη του 1952,  (ένα χρόνο μετά τον θάνατό του) «ουσιαστικά για να πεθάνει εκεί» κατά τον καθηγητή Τζών Αντωνόπουλου (Anton). Δύο εβδομάδες μετά την άφιξή της υπέστη ένα μοιραίο εγκεφαλικό επεισόδιο ενώ παρακολουθούσε μία θεατρική παράσταση στους Δελφούς και πέθανε σε ηλικία 77 ετών και τάφηκε στους Δελφούς όπως επιθυμούσε.

Ο Χάρτης


Υποσημειώσεις:

(1Το 1938 ο Σικελιανός παροτρύνει την Εύα Πάλμερ να γράψει τα απομνημονεύματά της. Ο τίλος του βιβλίου είναι: Upward Panic https://books.google.gr/books?id=AsJ9uVgcSBIC&printsec=frontcover&hl=el&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
(2) Το ιστορικό του σπιτιού του Σικελιανού και της Εύας στους Δελφούς https://www.eccd.gr/el/egkatastaseis/eikoniki-ksenagisi-sto-mouseio-delfikon-eorton/
(3) Γράμμα του Σικελιανού στην Αννα Καραμάνη: https://ampa.lifo.gr/zoi/love-letter-9-anna-amp-amp-aggelos-sikelianos/
 Πηγές: